O Goberno Vasco súmase aos que recoñecen o cénit do petróleo

Portada DokEkonomiaz monográfico Petróleo y EconomiaO goberno vasco recoñece o cenit do petróleo nunha publicación que veu a luz esta semana: trástase dunha revista que publica o goberno vasco (Dok-Ekonomiaz) e que nesta ocasión ofrece o monográfico “El petróleo y la energía en la economía. Los efectos económicos del encarecimiento del petróleo en la economía vasca” (PDF), no que aparecen como coautores o Departamento de Facenda e Administración Pública do Goberno Vasco, e o Ente Vasco da Enerxía (EVE), o análogo ao noso INEGA.

A boa noticia é que neste número aparece un recoñecemento explícito do cénit do petróleo ao que dedican máis de 50 páxinas da publicación. É o segundo goberno do Estado Español que inclúe un recoñecemento deste problema despois da Generalitat de Catalunya no seu Pla de l’energia 2006-2015. Malia estar aínda por ver como se plasman estes recoñecementos en actuacións concretas e decididas para facerlle fronte, é un primeiro e imprescindible paso para a actuación pública, que esperemos non tarde en dar tamén o Goberno Galego que saia das vindeiras eleccións. Porque non podemos perder os 4 vindeiros anos nesta carreira contrarreloxo por evitarmos o colapso.

Extractos da publicación

(pp.14-15) “Sin perder de vista este fenómeno especulativo reciente, una de las hipótesis que parece contar con cada vez más fundamentos y apoyo para explicar la actual situación, es la conocida como la del techo o cenit del petróleo (oil peack en inglés). Para los defensores de esta hipótesis nos estamos aproximando, si no lo estamos ya, a un techo en la capacidad de oferta mundial de petróleo para satisfacer una demanda de consumo que crece vertiginosamente. El problema es que tras la cima que se alcance en la producción global de petróleo, vendrá de manera irreversible la caída de la producción. Los adversarios de la teoría del «techo», aun sin descartar su verosimilitud, arguyen que las razones no se encuentran tanto en la «geología» sino en la «geografía». La oferta mundial de petróleo podría incrementarse notablemente si Exxon Mobil o Royal Dutch Shell tuvieran libre acceso a la explotación y la inversión en los yacimientos de Rusia, el Cáucaso, Irán o Venezuela.

En las épocas de crisis, la conciencia sobre el carácter limitado de los recursos naturales y el temor a su agotamiento suele extenderse en oleadas crecientes hasta alcanzar el último rincón de la Tierra. En todas las crisis energéticas, las de 1873, 1900, 1919, etcétera, pero sobre todo, en la de 1973 y las siguientes de los setenta y ochenta, el debate malthusiano sobre la inminente escasez de los recursos energéticos ha estado en el primer plano de las preocupaciones sociales, desatando una corriente mundial de pánico repetidas veces en la historia reciente. En 1865 el economista Jevons predijo que una escasez de carbón paralizaría el crecimiento económico antes de que trascurriera un siglo, porque no habría ninguna fuente de energía que lo sustituyera. Jevons no sabía cuántas reservas de carbón se descubrirían ni que el petróleo sería un buen sustituto. De hecho, los científicos, geólogos e ingenieros, suelen descubrir nuevos recursos naturales y energéticos cuando suben los precios. y el progreso tecnológico se ha apuntado bastantes éxitos en la búsqueda de recursos y productos sustitutivos, al menos, hasta ahora. En vista de la experiencia pasada es legítimo preguntarse si no estaremos asistiendo a la enésima edición del recurrente y acalorado debate.
En el pasado, las economías nacionales y la industria energética se han mostrado tan capaces de superar obstáculos para adaptarse a la escasez de recursos naturales, tan innovadores y rápidos en reaccionar, que no hay duda de que las propias empresas, el mundo empresarial en general, serán capaces de hacer frente a los problemas venideros…siempre y cuando reciban las advertencias y las señales (incentivos) apropiados desde los gobiernos.
Es evidente que cualquier yacimiento de hidrocarburos fósiles, por grande que sea, no tiene una capacidad de extracción infinita, y esta limitación de sus depósitos e ineluctable agotamiento afecta no sólo a grandes yacimientos sino a países productores en su conjunto. Por ejemplo, Estados Unidos producía en su momento culminante 9,6 Mb/d3. Hoy en día las cifras son inferiores a 3 millones.

También, claro está, se siguen descubriendo nuevos yacimientos y hay países que están aumentando su producción. El resultado de estas fuerzas contradictorias es que la producción mundial cae cuando la pérdida de producción de los países en declive supera a las ganancias de producción de los que están en expansión y lo que caracteriza a la situación actual es que la producción global parece que ha alcanzado una meseta y empieza a dar los primeros síntomas de declive”.

(p.20) “En el capítulo 4 se ofrecen los últimos datos y previsiones sobre factores claves en el devenir del panorama energético como son el techo de extracción del petróleo de los yacimientos y países productores más importantes del mundo y el volumen de las reservas probadas y declaradas. Se estudian igualmente las estimaciones más recientes de las tendencias de la demanda y la oferta de crudo, que sirven de fundamento para describir con más precisión la forma y duración del cenit de producción y las estimaciones de precios futuros que los expertos vaticinan.”

(pp.29-30)” Existen opiniones discordantes sobre la importancia de este petróleo no convencional como posible sustituyente o complementario al convencional, pero todavía no se ha demostrado que sea una alternativa realista.

Estados Unidos es el tercer país del mundo que más petróleo extrae (8% del total). Alcanzó su techo de extracciones en 1970 y a pesar de haber utilizado las tecnologías más avanzadas no ha sido capaz de evitar que su nivel de extracciones haya caído casi un 40% desde entonces.

La producción del mar del Norte sigue cayendo a un ritmo mayor del esperado. La de Noruega viene reduciéndose desde 2001 y la del Reino Unido desde el año 2000. A pesar de que se están incrementando las inversiones en la zona, en ambos casos el ritmo de decrecimiento es alarmante: en 2006 alcanzó el 7% en Noruega y el 9,6% en Reino Unido. Noruega ha pasado del tercer puesto al quinto en la clasificación de países exportadores, al ser superado por Irán (3,86 Mb/d) y por los EAU (2,56 Mb/d).

Asimismo, el bombeo del yacimiento Cantarell (el segundo del mundo: techo de 2,2 Mb/d), que proveía unos dos tercios del petróleo mejicano, está disminuyendo fuertemente.

Por el contrario, en los últimos años Canadá ha acelerado su ritmo de extracción de arenas bituminosas hasta alcanzar en el año 2006 un nivel de 1,2 Mb/d (un 38% sobre el total extraído), lo cual le permite mantener creciente su nivel de producción total.

En la situación global podemos ver cómo en los últimos 35 años la producción de petróleo ha crecido a un ritmo cercano al 1,5%. Sin embargo, en los últimos años se observa un cierto estancamiento, consecuencia directa de las tendencias apuntadas anteriormente, esto es, los grandes yacimientos que la han sostenido hasta ahora están envejeciendo y los nuevos son cada vez más incapaces de sustituirlos11. Además, la capacidad de extracción ociosa parece haber desaparecido casi por completo.

(pp.139-140)” Resulta desconcertante la incapacidad de muchos economistas y con amplia experiencia en compañías petrolíferas no ya para entender sino ni siquiera concebir la existencia de un techo o cenit en la producción de petróleo. Para ellos el errar en los postulados del techo petrolero radica en que se ignoran los principios básicos de la Teoría Económica; siempre se cumple que cuando se incrementa el precio de un producto, aumenta la oferta, cae la demanda o ambas cosas a la vez; de manera que las subidas de los precios del petróleo pueden hacer aflorar recursos que antes no existían en las cantidades requeridas. Pero la realidad es otra cosa, y a veces no se adapta a los postulados económicos. El agotamiento de cualquier recurso depende de dos factores: las reservas existentes y el ritmo de consumo. Pero la geología del petróleo añade un factor limitante adicional: el ritmo de extracción.

Habitualmente se suele decir que el petróleo se encuentra en bolsas, pero esta imagen popular dista mucho de expresar fielmente la realidad. Estas bolsas en la realidad no son tales. El petróleo se encuentra impregnando rocas, arenas, etc. Esto complica su extracción, especialmente al final de la vida del yacimiento. Al comenzar la extracción de petróleo éste suele ascender a la superficie empujado por la presión que ejercen el agua y el gas que se encuentran junto al petróleo. Se trata de un petróleo ligero y de gran calidad. Según va disminuyendo la presión del yacimiento, se hace necesario inyectar agua o gas para hacer que el petróleo restante, más denso que el primero, aflore a la superficie, hasta que llega un punto (normalmente cuando se ha extraído la mitad del recurso recuperable) en el que se hace imposible mantener el nivel de producción (independientemente del nivel de inversión y de la tecnología empleada) y ésta comienza a declinar. El techo sobreviene más o menos cuando se ha extraído la mitad de las reservas que había al principio. A la larga, se alcanza un punto en el que los costes marginales de obtener un barril son muy elevados y en este momento el pozo deja de ser rentable.

El momento del techo a escala de un país depende pues de diversas variables: el incremento de la demanda, el ritmo de agotamiento de los yacimientos existentes y los nuevos descubrimientos. Se utilizan dos métodos para estimar el momento del techo”.

A partir de aquí seguen máis de 50 páxinas onde se fai un tratamento do tema do cenit do petróleo falando do método de Hubbert e doutros modelos de referencia, do esgotamento xacimientos mundiais, de diferentes estimacións sobre o teito no futuro, das distintas estimacións do teito de produción e da súa forma: pico, meseta,dente de serra, dos casos do teito da produción no Mar do Norte e o Golfo de México, do teito do gas etc etc

(p-270-271)” Los síntomas de que nos acercamos, si no estamos ya, a un techo en la producción mundial de crudo parecen cada vez más claros: el 70% de la producción de petróleo proviene de campos con más de 30 años de antigüedad, es decir, que están ya en declive; la tasa de descubrimientos de yacimientos tanto en número global como en número de yacimientos importantes, así como la producción media anual por campo petrolífero están cayendo ininterrumpidamente desde los años sesenta; la capacidad excedentaria del mercado petrolífero es muy exigua y se concentra en zonas de gran inestabilidad política y social o con un coste marginal de extracción alto.

Si a ello añadimos el ascenso del llamado nacionalismo energético en Rusia y en los principales países petroleros y gasistas de América Latina que tiende objetivamente a reducir la capacidad de extracción (a través de la imposición de condiciones restrictivas por parte de los Estados y del endurecimiento unilateral de las condiciones de acceso), que el ritmo de inversión energética (buques petroleros, plataformas de extracción, capacidad de refino, etc.) está quedando a la zaga con respecto a la inversión necesaria…el cuadro general es sombrío.

Los escenarios que se barajan por distintos organismos internacionales sobre la capacidad de la oferta petrolífera para satisfacer la demanda en un futuro próximo se diseñan en función de tres variables: el aumento previsto de la demanda, los descubrimientos de yacimientos y los ritmos de extracción de la mayoría de los grandes yacimientos de petróleo existentes. Téngase en cuenta, por ejemplo, que en los últimos 30 años (hasta 2006) el promedio de los descubrimientos de petróleo es de 14.000 Mb/año, aunque en los años recientes las cifras son muy inferiores a dicha media. A partir de las hipótesis sobre el comportamiento de estas variables los expertos estiman que el bombeo de crudo alcanzará el máximo nivel técnico de extracción peak oil coincidiendo con un volumen de bombeo que puede rondar los 100 Mb/día, momento a partir del cual la extracción entraría en declive y la demanda superaría a la oferta.

Una de las señales de esta creciente incapacidad de la oferta para satisfacer la pujante demanda es la escalada mundial de los precios del petróleo de los últimos años, especialmente en el último año en que el precio del petróleo se ha más que duplicado. Pero la fuerte subida comenzó hace siete años. El precio del barril brent se ha multiplicado por 6 en el período que va de 2001 (24,4 dólares de media) a mediados de 2008. Por primera vez en la historia el precio del petróleo ha subido ininterrumpidamente a lo largo de ocho años consecutivos (2001-2008).

¿Es grave la situación? Basta conocer el destino final del contenido de un barril para comprender la gravedad potencial de la situación. De los 159 litros de crudo contenidos en un barril, alrededor de la mitad se utiliza como combustible en el transporte (terrestre, 81%; aéreo, 12%; y marítimo, 7%); un 35% como fuente de energía en los sectores industrial y residencial, y el 15% restante como materia prima en la petroquímica para la manufactura de fibras, plásticos, detergentes, medicamentos y un largo etcétera de más de tres mil productos de uso cotidiano, entre los que destacan los abonos y fertilizantes, básicos para la producción a gran escala de alimentos.”

Grazas a Xoán R. Doldán por achegarnos esta nova e a súa colaboración na selección de textos e avaliación da noticia.

14 thoughts on “O Goberno Vasco súmase aos que recoñecen o cénit do petróleo

  1. 29 Xaneiro, 2009 at 8:20 p.m.

    Selecciono sobre a selección 😉

    la producción global parece que ha alcanzado una meseta y empieza a dar los primeros síntomas de declive

    petróleo no convencional como posible sustituyente o complementario al convencional (…) todavía no se ha demostrado que sea una alternativa realista.

    a pesar de haber utilizado las tecnologías más avanzadas (…) A pesar de que se están incrementando las inversiones en la zona (…) el ritmo de decrecimiento es alarmante

    Resulta desconcertante la incapacidad de muchos economistas y con amplia experiencia en compañías petrolíferas no ya para entender sino ni siquiera concebir la existencia de un techo o cenit en la producción de petróleo.

    Los síntomas de que nos acercamos, si no estamos ya, a un techo en la producción mundial de crudo parecen cada vez más claros

    Una de las señales de esta creciente incapacidad de la oferta para satisfacer la pujante demanda es la escalada mundial de los precios del petróleo de los últimos años, especialmente en el último año en que el precio del petróleo se ha más que duplicado. Pero la fuerte subida comenzó hace siete años.

    ¿Es grave la situación? Basta conocer el destino final del contenido de un barril para comprender la gravedad potencial de la situación.

  2. M.
    3 Febreiro, 2009 at 12:33 p.m.

    Non lle vexo moito xeito ás afirmacións que se fan na noticia; para mín non deixan de ser medias verdades ou medias mentiras, segundo como se mire a cousa.

    Deberíades revisar esta transmisión que facedes dunha debacle universal apocalíptica, xa que poder ter un efecto de contaxio para outras persoas que non teñan a capacidade necesaria para evaluar as cousas desde un punto de vista obxectivo.

    Á miña maneira de velo o que se fai espallando estas cousas e facerlle o traballo gratis os sistemas todopoderosos. Cando esta xente, os poderosos, consigan, coa colaboración de xente
    “extrasensorial” coma vós, rebaixar a economía hasta un punto en que para eles volva a ser rentable estaremos outra vez perdidos.

    Resumindo, con esta difusión apocalíptica (idéntica a deles) vexo moi claro o que digo. Non sei si me estou explicando. En canto consigan o seu obxetivo, coa nosa axuda, volverán a “comprar o sistema” moito máis barato. E así escomenzará un novo ciclo.

    Estes ciclos son recurrentes, pero cada vez eles son máis listos e están mellor preparados e nós somos máis e imposibles de organizar. ¿Qué pretendense non coa globalización máis ca meter no saco a máis xente menos preparada e ata con fame.

    Neste punto axudaránnos as matemáticas. Non hai máis que facer unha media de preparación entre os de abaixo e comparala cos de arriba. Razoamento previo: Eles, os poderosos, díronse conta de que realmente poderíamos ser os donos e ademáis que temos moito máis poder ca eles, e non deixarán de loitar, utilizándonos a nós para o seu rexurdimento, con máis forza si cabe que agora.

    O sistema, tal e como está ten dous poderes, a saber; un somos nós, os de abaixo, os que gastamos os cartos que nos dan eles, cada mes, e o outro son eles mesmos. Eles son poucos, doadamente organizables e nós somos moitos imposibles de organizar.

    Reflexión última: Estámosllo poñendo en bandexa de prata á nova
    refundación dun capitalismo máis salvaxe que o actual. Ata ahora
    baseabase nunha relación fabricación/ consumo pero dentro de uns anos será de submisión absoluta, xa que todo este poder que ahora temos estámosllo trasladando a eles.

    Nada máis. Non quero con esto entrar en polémica, só e unha opinión. Si me permito decirvos que “revisedes o da apocalipse”.

  3. Mandián
    4 Febreiro, 2009 at 4:17 p.m.

    A apocalipse refírese a unha revelación que nunha das súas acepcións refírese á manifestación dunha verdade secreta ou agochada, pero que noutra refírese á manifestación divina, acorde co recollido na apocalipse de Xoán na que fala do fin do mundo.
    E algo desto hai amigo M, máis non te trabuques non ten nada que ver con que nós teñamos dons “extrasensoriais” como ti suxires, nin que teñamos contacto directo con ningunha divindade, nin sequera cos todopoderosos terreais. Pero si falamos de cousas que teñen que ver con verdades agochadas, agochadas mesmo tras discursos aparentemente liberadores que se negan a admitir algo tan obvio como que a terra é finita e que os recursos fósiles son finitos e que por esa finitude nalgún momento terá que darse o declive e que este sucede sempre despois de terse acadado o apoxeo. Pensar ou afirmar que tras a liberación virá unha época idílica e paradisíaca onde todo será abundante é falso, se seguimos presos de certas formas de comportarnos e de organizarnos, como por exemplo unha sociedade ultraurbanizada, industrializada e sustentada no uso de recursos fósiles (aparentemente) abundantes e dun consumo enerxético en continuo ascenso.
    Sí, tamén se trata de falar do fin do mundo, pero non do fin do mundo retratado en ficcións propias de Hollywood. Pero si do fin do mundo tal e como o estamos a concibir, e ese fin, na miña apreciación persoal, é precisamente o fin do mundo capitalista. E isto non é facerlle o traballo gratis aos todopoderosos senón dicir que hai unha saída a esta crise que pasa por coñecer cales son as súas raíces profundas, esas mesmas raíces sobre as que se construíu e mantén a sociedade capitalista, é quitarlle a careta a aqueles que seguen a manter a teoría de que isto é unha crise cíclica máis, que non debemos preocuparnos, que disto sáese tal e como se saíu de outras, é dicir con máis capitalismo, con un salto máis na centralización e concentración do poder. Pois non, isto non é unha crise máis e sáese tomando conciencia do poder que todos e todas temos en construír unha alternativa con outras bases, aínda que non será fácil nin gratuíto.
    O contrario é deixar a solución en mans deses todopoderosos aos que te refires, aos que saben, aos que xa nos sacaron disto noutras ocasións. E sempre , sempre neses casos acabaron por “comprar o sistema” moito máis barato.
    E que é iso de que nós somos imposíbeis de organizar?. Onde está a mensaxe favorecedora aos intereses dos todopoderosos? Ou é que como somos “imposíbeis” de nos organizar debemos cruzar os brazos, deixalos facer? Máis unha vez?.
    O que non podemos é pensar nunha grande organización universal que da noite a mañá acolla aos parias da terra e dea finiquito aos todopoderosos. Pero si, claro que si, podemos organizarnos por intereses, afinidades, gustos, rúas, barrios, aldeas, oficios… de mil formas, e podemos colaborar entre distintas organizacións, e chegar a acordos, e ver que temos moitos intereses comúns. Que outra cousa é o movemento altermundista. E asegúroche que iso preocupa aos todopoderosos, tanto que sempre van a insistir en que só unha elite pode gobernar, porque os pobos son “imposíbeis” de se organizar por si propios.
    E esta é a mensaxe que queremos dar: eles saben que isto é a porta a unha crise moi profunda e nós tamén debemos sabelo. Nós podemos organizarnos doutro xeito para para producir, para consumir, para nos relacionar pero saíndonos da dinámica que até agora eles nos teñen imposto. Ignoralo é ignorar as nosas capacidades para liberarnos dunha vez do seu poder, pero non será doado. Eles procurarán que sigamos confiando no seu sistema, facéndonos crer que as cousas acabarán por volver a ser mellores se deixamos o mundo (e a nós) nas súas mans. Seguirán tratando de ternos atados e morrerán matando como feras acurraladas e malferidas.
    Outra opción é pensar que a nosa liberdade está en conducir un automóbil de gran cilindrada, movido por derivados do petróleo, a alta velocidade, por unha autoestrada de cinco carrís que nos levará a paraísos ignotos. E que todo o mundo debe seguir ese mesmo camiño.
    Desde logo esta última non é a nosa opción.
    Lamento dicilo pero atopo que tras a túa opinión hai unha visión apocalíptica menos esperanzadora e menos liberadora que a nosa.
    Un saúdo

  4. 10 Febreiro, 2009 at 8:11 p.m.

    É interesante botarlle unha ollada a este web programático do PNV-EAJ na sección de sostibilidade, para comprobar ata que punto fan caso das súas propias análises: http://www.thinkgaureuskadi2020.com/cast/foro.asp?idForo=17

  5. 10 Febreiro, 2009 at 8:19 p.m.

    En http://www.thinkgaureuskadi2020.com/documentos/documentos/8430.pdf pódese descargar o programa electoral do PNV. É salientable que unha das súas áreas programáticas se denomine: “La Sostenibilidad y la autosuficiencia energética” (p. 34)

  6. 10 Febreiro, 2009 at 8:23 p.m.

    Seica propoñen “un plan para generar el
    100% de la energía eléctrica consumida en los hogares vascos a través de energías renovables.”
    Algo é algo, aínda que no trasporte e na alimentación seguen sen haber alternativa eléctrica nin renovable para manternos nos niveis de consumos actuais nin parecidos.

  7. 11 Febreiro, 2009 at 11:54 a.m.

    En resposta ao comentario de M., direille en primeiro lugar que cando di

    Non lle vexo moito xeito ás afirmacións que se fan na noticia; para mín non deixan de ser medias verdades ou medias mentiras, segundo como se mire a cousa.

    estou de acordo en que non se pode esperar dun informe oficial máis que medias verdades, pero nós en Véspera de Nada procuramos tamén outras medias verdades: as da AIE, as da OPEP, as dos economistas, as doutros gobernos, as dos xeológos, as dos ecoloxistas, etc. e así, analizándoas e comparándoas é como penso que nos podemos achegar máis a algo parecido á realidade.

  8. 11 Febreiro, 2009 at 11:58 a.m.

    Deberíades revisar esta transmisión que facedes dunha debacle universal apocalíptica, xa que poder ter un efecto de contaxio para outras persoas que non teñan a capacidade necesaria para evaluar as cousas desde un punto de vista obxectivo.

    Sobre o efecto sobre outras persoas das conclusións que imos tirando, ben é certo que é algo delicado. Sempre debemos debaternos entre o compromiso por informar e concienciar e o coidado de facelo axeitadamente. A xente do Movemento de Cidades en Transición coido que ten atopado unha maneira de facelo en clave positiva moi intersante e sen dúbida temos moito que aprender deles. Tamén está por ver cal é o máis acaído para a psicoloxía galega, e aí non estaría de máis termos a colaboración de antropólogos e psicólogos con experiencia e coñecemento sobre a particular psique desta sociedade nosa. Sería unha moi boa axuda para o noso labor!

  9. 11 Febreiro, 2009 at 12:04 p.m.

    o que se fai espallando estas cousas e facerlle o traballo gratis os sistemas todopoderosos.

    É sobre ese punto, no que insistes no teu comentario, amigo M., onde non concordo nin lle vexo como chegas a esa conclusión. Poñer en coñecemento da xente o que “os poderosos” tentan agachar é facerlles o traballo? É un pouco contraditorio. Home, podemos ser retorcidos e pensar que cando agachan algo en realidade o queren espallar, pero sendo obxectivo e coñecendo como funcionan os aparatos mediáticos do sistema, concordarás en que teñen maneiras moito máis eficaces e contundentes de facelo. Por que non poñer a un Al Gore a espallar a cuestión do cénit, p.ex?

    Do que estamos a falar é dun concepto promovido ata o de agora por 4 outsiders, sen ningún eco político nin mediático, dos que rían as empresas petroleiras ata hai nada. Agora pouco a pouco e coa boca pequena (é aí onde penso se demostra o infundado do teu temor) algúns comezan a recoñecer que tiñan razón eses tolos do “peak-oil”. Pero o problema é que para cando ese recoñecemento sexa amplio e permita aos poderosos tomar medidas para afrontalo, pode ser demasiado tarde.

    Se quixesen usar o cénit como excusa para un plan tan maléfico como o que ti pareces apuntar, non pensas que xa terían recoñecido o asunto e aproveitado co gallo da Recesión, para colarnos algunha medida impopular? Penso que se fan iso, non vai ser coa nosa colaboración, e non vai ser tan cedo.

  10. 11 Febreiro, 2009 at 12:09 p.m.

    En canto a ese “plan” dos poderosos no que nos acusas (dalgunha maneira) de colaborar, das algunhas pinceladas que non acabo de comprender:

    rebaixar a economía hasta un punto en que para eles volva a ser rentable

    Falas de que o decrecemento lles sairía rendible?

    volverán a “comprar o sistema” moito máis barato. E así escomenzará un novo ciclo.

    A que lle chamas comprar o sistema? Seica non é xa deles? Desde logo o noso non é.

    E esa “compra” en que consistiría? Que darían a cambio? Con que o “pagarían”?

    Estámosllo poñendo en bandexa de prata á nova
    refundación dun capitalismo máis salvaxe que o actual. Ata ahora
    baseabase nunha relación fabricación/ consumo pero dentro de uns anos será de submisión absoluta, xa que todo este poder que ahora temos estámosllo trasladando a eles.

    Podo concordar con que a evolución de capitalismo apunta por aí. O que non dou visto é como nós (exactamente quen?) lles podemos poñer iso en bandexa de prata, precisamente contribuíndo a advertir de que pode ir por aí a cousa se non reaccionamos? Pensas que será unha das que chaman “profecías autocumpridas”? Como é o proceso mediante o cal da denuncia do sistema se pode acabar na súa consolidación?

  11. 11 Febreiro, 2009 at 12:14 p.m.

    Eles, os poderosos, díronse conta de que realmente poderíamos ser os donos e ademáis que temos moito máis poder ca eles, e non deixarán de loitar, utilizándonos a nós para o seu rexurdimento, con máis forza si cabe que agora.

    O sistema, tal e como está ten dous poderes, a saber; un somos nós, os de abaixo, os que gastamos os cartos que nos dan eles, cada mes, e o outro son eles mesmos. Eles son poucos, doadamente organizables e nós somos moitos imposibles de organizar.

    Aí podo tamén concordar contigo, na cuestión dos 2 poderes. É a teoría da “segunda superpotencia”, da que xa falaban cando a Guerra de Iraq. Pero o que non concordo é en que os poderosos teñan tanto medo nin que pensen que lles podemos facer o máis mínimo dano. Téñennos nas súas mans, hipnotizados pola TV e pola publicidade, encerellados sen saída posible na roda consumo-traballo-consumo… Ben, a saída existe, pero a nosa capacidade para adoptármola a nivel masivo, que sería o único que lles podería tocar nos seus privilexios, é moi difícil. Así que por un lado pareces moi optimista en canto ás nosas capacidades como cidadáns e por outro parece que calquera contribución nese sentido lles fai o traballo aos de arriba. Non acabo de entenderte, síntoo.

    Espero que nos poidas explicar algo máis dos teus intrigantes prantexamentos e se cadra poidamos ter un debate enriquecedor sobre a cuestión.

    Por certo, que sería interesante saber se ti aceptas que temos preto o cénit do petróleo e que consecuencias pensas que terá se non tomamos medidas como as que propoñemos nós e outra xente.

  12. M.
    12 Febreiro, 2009 at 1:01 p.m.

    Entendo que pode, a miña opinión, causar desánimo xa que en base a unhas poucas ideas dou como feito que no futuro voltaremos a estar igual, ou peor.

    Pois será según como se mire a situación post crise. Si fago de futurólogo de medio pelo, non terei máis que elaborar unha estadistica basada nos datos históricos (de corte capitalista) e decir que sempre queda o capital porriba da xente. Claro, a minha reflexión é doada de facer, non me molesto máis que en aplicar o conto de outras crises, grandes on pequeñas. E así seguiremos, seguramente nun estado máis oprimido que o que soportamos hasta ahora.

    Plantexamos un futuro

    Queremos un futuro, cando menos a largo prazo, no que non se faga un derroche continuo de recursos, naturales ou industriales, que unha cousa non é máis que a transformación da outra. No que consigamos una vida “en paz”, vivindo con lóxica e gobernados con criterios tamén lóxicos e obxetivos.

    A ver, ises todopoderosos estannos decindo, con esta crise que o poder máis absoluto témolo nos, os gobernados, non os gobernantes, nin o gran capital e os demáis grandes intereses, que manexan o mundo.

    Imaínemos que todos os españoles que temos un préstamo ou un crédito deixamos de pagalo durante dous ou tres meses e tampouco pagamos o recibo da luz por dous ou tres meses. Sin dúbida, facemos “saltar a banca” (nunca mellor dito) e escarallamoslles o tinglado por completo.

    Que pasaría despois.?

    Probablemente o problema sería tan grande que non seríamos capaces nin de “fabricar” alimentos. Sin dúbida algunha, acabaríamos co sistema actual, pero nos, os pequeniños e os nosos fillos seríamos os máis perxudicados.

    Seguramente non hai revolución sen mortos, pero os mortos non sempre merecen a pena, ou salen caros.

    Como poderíamos liberaros de esto?

    Para o meu entender o sistema e o mundo poderémolo trocar cando non teñamos deudas, do tipo que sexan, pero sobre todo as deudas de diñeiro, que ahora mesmo é a maior hipoteca que temos. E non falo so da hipoteca da casa, si non da que nos colgaron, históricamente, os gobernantes para facernos máis vulnerables.

    E como vexo que vou liando a cousa según avanzo no meu razoamento, quero dar una opinión máis obxetiva.

    Para mín, a clave de todo este cambio, necesario por outra parte como ben dicides, só se pode basar na educación e convencemento a os nosos fillos de que outro mundo é posible. Convencelos de que se pode lograr, e escomenzar a “revolución” desde a base, desde a intelixencia e tendo claro qué futuro queremos.

    Non valerá para moito o exemplo siguiente, pero para mí ten moito valor, e penso que pode dar luz a minha maneira de ver a cousas. Como son un fumador empedernido e sei certamente o dañino que é o tabaco, estou, e penso que conseguindo que os meus fillos non fumen nunca, por convencemento, e que non lles supoña un esforzo non facelo. Para min terá moito máis valor si consigo esto que o que eu deixo de fumar, eu xa estou contaminado pero os meus fillos ainda non. Carallo, tamén deixarei de fumar en canto poda, que unha cousa no quita a outra.

  13. 27 Abril, 2009 at 8:51 p.m.

    Onte tiven ocasión de falarlle a un concelleiro sobre o interese de propoñer no seu concello algunha moción relativa ao teito do petróleo e mobilizar o tecido social cara á “vida sen petróleo”. Polos seus comentarios vin que é dos que pensan que as malvadas petroleiras están deixando esgotar este negocio controladamente e que teñen unha especie de as na manga que virá substituír este líquido insubstituíble cando vexan que lles convén economicamente, porque o petróleo xa non lles dá máis de si.

    Tamén me trasmitiu a impresión de que nos concellos en xeral falta cultura e que a xente é moi reacia a mudanzas e a ir contra as administracións que están por riba.

  14. Mandián
    27 Abril, 2009 at 8:55 p.m.

    Eu, como ese concelleiro que dis, cada día participo máis das teorías conspirativas.

    Estou convencido de que detrás de moitos feitos e de moitas decisións de gobernos e organismos internacionais está a man dun grupo reducido de persoas e empresas (chámese Bilderberg, Trilateral… ou o máis visíbel e farandulero G8). Asimesmo, tamén estou convencido da capacidade fagocitora dos discursos críticos por parte destes poderes, misturando conceitos, usándoos en sentido contrario ao que naceron etc, até facelos neutros ou mesmo xustificadoras daquelo que se pretendía criticar. Agora ben, se levamos isto ao extremo podemos caer na negación do que de seu é revolucionario. Negarnos a crer que o rei está certamente nu por medo ao poder, por crer que o evidente non pode selo e que semellando nu non debe estalo, que algo se agocha ante esa aparente nudez, que nos queren facer crer que está nú por algo pero que seguramente non o está… é participar precisamente no discurso do poderoso é negarnos a calquera acción desenmascaradora, é negarnos a derrubar as incoerencias do discurso dominante.

    Eu, e supoño que vos tamén, escoito decote como se sospeita de que tras o tema do cambio climático hai algo suspeitoso, logo négase, que tras o discurso das enerxías renovábeis hai algo que fede, que tras o discurso da reciclaxe hai só aparencia, logo non reciclamos, que o discurso da igualdade serve para marxinar a certas persoas, logo non é necesaria…e de certo, algo disto é verdade. Como dixen a manipulación dos discursos existe, preténdese quitarlle a carga crítica, anulalos até negar a súa valía. Deixarnos arrastrar até estes extremos é o éxito das redes do poder e o noso fracaso. E aí está o traballo de aqueles que modestamente queremos cambiar (algo) as cousas, separar o grao da palla, destacar as contradicións dos que utilizan un certo discurso pero desenvolven unha praxe diferente, dos que manipulan, dos que fan xogos de artificio coas palabras para agachar a realidade que subxace tras delas.

    E claro que as petroleiras teñen un as na manga, un as e a baralla completa, son uns tahures profisionais. Claro que teñen patentado tecnoloxías enerxéticas varias, claro que controlan o negocio das non renovábeis e das renovábeis, claro que manipulan os prezos, claro que paralizan proxectos para facer máis rendíbeis outros, claro que seguirán facendo negocios e seguirán facéndose ricos mentres se esgota o petróleo e millóns de persoas caen no abismo da pobreza…pero isto serve para o petróleo e para outras mercadorías. O problema non é ese (con ser un serio problema), o problema está na natureza mesma da mercadoría e no seu papel no sistema económico capitalista. O capitalismo monopolista de base mundial (iso que chamamos globalización) está construído, sobre todo, enriba do petróleo e non hai outra mercadoría dunha natureza que poida substituílo e manter o edifició en pé e que siga gañando en volume e altura. Os ases da manga, a baralla enteira, servirán para ir cubrindo ocos, aqueles onde vaia desaparecendo petróleo, para ir cubrindo parte da demanda, para permitir un certo respiro, pero a base irase debilitando, máis aínda se segue aumentando o edificio que está acima. Ao final teremos unha xigantesca pirámide sostida por un castelo de naipes e nin ases nin reis nin sotas nin cabalos…o edificio virase abaixo. Ao mellor é hora de ir pensando en facer outro edificio ou desmontar o actual e refacelo con outros acimbres. Pensar que este Titanic non está afundíndose porque os seus donos teñen un as na manga é perder un tempo moi valioso para poñerse a salvo.

    Por certo, que gañarían eles coa teoría do teito do petróleo? para que entreternos con isto?…porque o negocio non está no prezo das cousas senón no marxe de beneficios e este depende tamén dos custes de producir (extraer, refinar…), que vai en aumento, e depende da cantidade consumida, que irá en descenso. O negocio do petróleo non é ser un produto para unha élite (que o será) senón en terse convertido nun produto de consumo en masa.