Pero qué granxas están a piques de pechar?

(Artigo do noso compañeiro Xabier Vázquez Pumariño.)

A quebra das explotacións leiteiras... é inevitable?Periodicamente escoitamos que hai granxas galegas que están a piques de pechar. Neste intre, este ruxe-ruxe é máis intenso e ameaza con ser definitivamente certo como no conto infantil de Pedro e o lobo.

Dende o meu punto de vista, esta situación é paradigmática dos efectos do teito do petróleo e as súas complementarias e perversas políticas globais asociadas. Vexamos porqué.

Ata non hai moitos anos, a agricultura e a gandería en Galicia, como en moitos outros puntos da península ibérica era practicamente de subsistencia. A partir dos anos 70, os estamentos gobernamentais presionaron por activa e pasiva para que os labregos se centraran na agroindustria. Moitos desapareceron polo camiño, algúns foron trampeando con explotacións pequenas, non exentas de problemas, e outros maximizaron o seu salto á agroindustria, esquecendo que en moitos países de Europa a vantaxe tomada neste eido era de varias décadas.

Precisamente foi o sector leiteiro o máis entusiasta. Aquí comezouse a tecer a maraña de problemas que a día de hoxe rematarán co sector. Basicamente a idea era rematar coas pequenas explotacións, non rendibles dicían, e incrementar o tamaño. Ben, isto fíxose a costa de incrementar o número de vacas enormemente sen incrementar proporcionalmente a superficie de pastos. E se non tes pastos tes que comprar o alimento, é dicir o pienso. Logo a propia lóxica da agroindustria obrígache a tecnificar a túa explotación cousa que é extraordinariamente cara. O panorama así devén en salas de muxir que parecen a nave Enterprise, tractores de 500 cv, naves e naves de maquinaria, toneladas de xurros a espallar por superficies ridículas, etc. e por suposto explotacións cun brutal nivel de endebedamento. Traballo brutal, débedas, enorme impacto ambiental para un beneficios empresariais (ao fin e o cabo é do que se trata, non?) practicamente, e aquí está parte da ironía de todo isto, de subsistencia.

En canto o prezo do petróleo subiu un chisco este castelo de naipes desmoronouse: sube o transporte, sube o custo de mover as máquinas, sube o prezo dos pensos, pérdense cartos e fin da historia.

Poderíamos dicir que todo isto tamén ocorre noutras explotacións europeas. E así é, pero o seu nivel de endebedamento é menor, os ratios gando/superficie son máis equilibrados, etc. Iso por non falar das explotacións danesas onde producen ademais o seu propio combustible (aceites vexetais) para a maquinaria (lembremos o que é un motor diésel) e mesmo a súa propia electricidade a través do uso non intensivo da enerxía eólica. En definitiva, o seu marxe de resistencia ante a situación actual é moitísimo maior.

A esta política nefasta, ademais, contribuímos todos a través dos nosos impostos e producindo, ademais, graves impactos ambientais: as concentracións parcelarias pagámolas todos, os regadíos tamén. Neste senso cabe lembrar que non hai nin 4 anos se puxo a regadío a Veiga de Pumar na Terra Cha pagada polo Ministerio de Agricultura sen estudio de impacto ambiental ningún e que fará practicamente desaparecer en Galicia varias especies de aves recollidas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (o siseiro e o pernileiro entre outras). Ao mesmo tempo estaban a redactarse os plans de recuperación destas especies pagados pola Xunta.

En definitiva destruímos o noso medio agrícola, endebedamos aos seus habitantes, poñemos en risco a nosa soberanía alimentar, danamos gravemente o medio ambiente, etc. Para nada.

Para estes gandeiros dependentes da industria do leite non lles vexo moita solución. Pero si que nos debe servir para pensar o que estamos facendo co noso campo e tratar de evitar a dependencia de imputs externos particularmente dependentes do petróleo.

7 thoughts on “Pero qué granxas están a piques de pechar?

  1. Begoña de Bernardo
    9 Outubro, 2012 at 3:59 p.m.

    Sí, eu estou plenamente dacordo coa reflexión de Xabier tamén, ademais no caso de Galicia o abraiante foi a rapidez coa que se transformaron os xeitos de producir. Aló polos anos 80 e 90 empeñáronse en que eramos uns atrasadiños e que tiñamos que modernizar as explotacións a toda ostia, foron os a nos tolos de todolos xeitos, en calquera negocio a cousa era ir a máis, endebedarse e medrar sin parar, pero o caso da agricultura è paradigmático, ao tempo que as explotacións invertian en maquinaria, xenética etc. aplicábanse as cotas lácteas!. Decíase que tiñamos que ser competitivos, esquecéndose de que xa o eramos ou senón porque nos proibiron producir? En 20 anos pecháronse miles de explotacións pequenas que conformaban todo un tecido productivo, destruíronse miles de empregos, pasando do 40% de poboación empregada no sector primario ao 7% de hoxe en día e así estamos. Cada vez maior dependencia de insumos externos, máis endebedamento e máis horas de traballo, máis esclavitude. Agora xa non se para nin os domingos, ensílase de noite, un despropósito como decides.
    Eu coido que sería importante divulgar entre este sector a nosa mensaxe, ainda que a un agricultor que está endebedado até as orellas non lle represente moita saida, o problema para todos son as dèbedas, ese é o noso cancro, sin débedas tes liberdade para reconducir, tes marxe, pero se lle debes ao banco penso que a solución tería que ser colectiva, plantarlle cara moitos xuntos.

  2. dani_elo
    9 Outubro, 2012 at 4:31 p.m.

    Moi boa a frase: “Decíase que tiñamos que ser competitivos, esquecéndose de que xa o eramos ou senón porque nos proibiron producir?” do anterior comentario.

  3. Camba
    14 Outubro, 2012 at 7:36 p.m.

    “O prezo do leite no Reino Unido está ligado nun 60% ao prezo do petróleo [Fonte: Simon Snowden, citado por Aleklett].”

    Saqueino do voso propio blogue: http://vesperadenada.org/3-datos-de-interese-sobre-o-petroleo/

  4. Emma
    8 Setembro, 2015 at 7:40 p.m.

    A resposta é moi doada, han pechar as granxas ás que a industria decida non recollerlles o froito do seu traballo, alegando motivos a cal máis absurdo.

    Caquera granxa necesita estar continuamente renovándose, para cumprir as esixencias do pago verde da PAC sen ir máis lonxe. As instalacións deterioranse co uso e hai que investir moitos recursos nelas, os animais non son eternos, hai que investir en renovar a cabana.

    Se nun determinado momento a industria que recolle o leite decide deixar de recoller non importa o endebedado que se estea, non importa o grande ou o pequeno que se sexa, vaise á ruina.

    1. xabie
      9 Setembro, 2015 at 11:03 a.m.

      momento perfecto, logo, para mudar.
      Moi curioso o que dis do pago verde da PAC: a UE da unhas liñas xerais que logo son “adaptadas” polo estados membros. Só poñen esixencias que lles conveña a agroindustria e, sobre todo, aso seus proveedores (tractores, equipos de ordeño e miles de caralladas máis). Iso si, o apartado correspondente á biodiversidade pásanno directamente polo forro. Aí hai unha liña de acción que parece que tampouco se quere ver. Se sigo acabaría preguntándome que carallo votan os gandeiros e que carallo fan os sindicatos labregos, pero paro xa.

  5. Barbara RSL
    4 Outubro, 2015 at 10:13 p.m.

    Grande a túa análise Xabier e moi interesante.

    Para min é o momento de mudar por moitas cuestións. Un asunto do que se segue sen falar é das emisións de gases de efecto invernadoiro que proveñen da gandeiría. Xa pasaron 24 anos dende o cumio de Río es seguimos sen asumir o lema “pensa globalmente, actúa localmente”. Todo son análisises curtopracistas e que non miran máis lonxe que a punta do nariz. Tamén hai tantas implicacións económicas e emocionais fan a cuestión moi difícil. A min a que sen ten montado co apoio totalmente acrítico aos gandeiros tipo anuncio do Gadis coma se a industria (porque é industria) do leite fosen os salvadores do campo, do medio e da cultura galegas preocupóume e moitísimo. Con semellante falla de visión mal imos para poder modar a modelos mellores, tanto para as persoas como para economía e, aínda que a ninguén lle importa un carallo, tamén mellor para os animais. Recordemos que en 2012 a comunidade científica viuse na obriga de facer unha declaración coma a Declaración de Cambridge sobre a conciencia para recordarlle o público que somos animais e que o resto de animais teñen conciencia de sí e emocións como a temos nós… pero iso importa como digo un carallo así que non me alargo máis. O que sí é importante aclarar xa que tras 200 anos de ambientalismo parece que algo empeza a calar, é que estas industrias non paran de quitarlle espazo ao campo que din protexer en forma de monte convertido en pasto ou ben en forma de pasto convertido en naves. Que tamén inflúen na contaminación da capa freática, á eutrofización dos ríos, á xeración de resistencias a antibióticos QUE POR CERTO QUIXERON NA NEGOCIACIÓN QUE BAIXARAN AS SANCIÓNS POR CONTAMINACIÓN…(bonito xeito de protexer o medio e a saúde), e no xa comentado efecto invernadoiro cuxos efectos van en detrimento da biodiversidade e tamén da vida humana. Pero a falta de visión das e dos defensores do xusto resulta que se convirte na mellor baza para que a industria siga cos seus métodos en vez de fomentar outros. Enfín: ogallá puidese expresarme mellor porque este tema preocúpame moitísimo. Grazas polo teu artigo.

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *